Czarna Owca
książki

Szwedzi. Ciepło na północy – z wizytą u sąsiadów zza morza [recenzja]

Szwecja jaka jest, każdy widzi. Albo tak mu się przynajmniej wydaje. Jednym kojarzy się z mocnymi kryminałami, innym ze melodyjnym death metalem. Komuś z Abbą, komuś z Sabatonem. Starsi wspomną Bergmana, młodsi Skarsgarda. A Katarzyna Molęda w swej książce wspomina o wszystkim, czego większość z nas o Szwecji nie wie.

Autorka jest zapaloną Skandynawistką, przez cztery lata pełniła funkcję konsula Rzeczypospolitej Polskiej w Szwecji, od lat tam też mieszka. „Szwedzi. Ciepło na północy” to zapis jej obserwacji najbardziej szczęśliwego narodu w Europie, opis o tyle ciekawy, że omijający te wszystkie oczywistości, o których wspomniałem we wstępie. Wprawdzie liczyłem, że co nieco z tego trafi na łamy książki (a przynajmniej potwierdzą się niektóre mity i teorie, jak choćby ta, że w latach 90-tych co trzeci nastolatek płci męskiej grał w zespole deathmetalowym), ale dość szybko doszedłem do wniosku, że nie taki był cel autorki. W gruncie rzeczy, całość sprowadza się bowiem do przybliżenia wizerunku i mentalności Szwedów, siłą rzeczy skonfrontowania tego z typową polskością, wszystko jednak w strefach bezpiecznych, ogólnikowych, nie wykraczających poza kwestię gustu i upodobań. Z jednej strony więc mamy bardzo dokładny wgląd w szwedzkie życie, z drugiej wgląd ten jest bardzo ogólny, skierowany do jak najszerszego kręgu odbiorców. Nie ma więc obaw, że trafi się Wam coś, o czym czytać nie będziecie mieli ochoty. Wzorcowy przykład połączenia badań socjologicznych z książką podróżniczą. Z tą różnicą, że zamiast przybliżać poszczególne zabytki i zakamarki kraju, autorka pokazuje nam Szwedów. Tych najzwyklejszych i… najciekawszych.

Z książki wyłania się więc obraz społeczeństwa bardzo pogodnego, niepozbawionego wad, ale radośnie spędzającego swój czas na ziemi. Całość została podzielona na kilka części, w których autorka skupiła się na poszczególnych zagadnieniach dotyczących naszych północnych sąsiadów. I tak „(Nie)równość po szwedzku” to opis tamtejszego ustroju, z wielce barwną postacią Karola Gustawa XVI-tego na czele, ale również samej mentalności, sprowadzającej się do nadmiernej czasem grzeczności i uprzejmości. Tu wreszcie przeczytamy, jak państwo traktuje obywatela i jaki stosunek do religii i Kościoła mają Szwedzi.

[quote align=’right’] Intrygujące oblicze Szwecji zachwyca pogodą ducha i mimowolnie zwraca uwagę na nasze narodowe wady.

Kolejne rozdziały odkrywają kolejne sekrety łamiąc rozmaite stereotypy i ukazując intrygujące zwyczaje i obyczaje. Dla każdego znajdzie się coś ciekawego. Możecie więc dowiedzieć się o szwedzkiej ufności, która przekłada się na fakt, że ekipa remontowa ma dostęp do kluczy i domostwa, gdy właściciel jest w pracy („Ciepło na północy”), jak sobie radzą z praniem bez pralek i czym są wojny na karteczki („Domowo”), jak kulturalnie prowadzą rozmowy („Grzeczność i słowa”), oraz jak podchodzą do spraw odmienności seksualnej („Gender na wolności”). Te rozdziały autentycznie bawią i wciągają, pozwalając spojrzeć jak to jest gdzie indziej, to im dalej w las, tym bardziej smutny obraz naszego kraju przedziera przez wizję Szwecji. Bo dlaczego u nas nie można tak wypoczywać („Wypoczynek radykalny”), dlaczego człowiek w pracy nie jest traktowany jak partner („Człowiek i praca”), dlaczego nie umiemy cieszyć się tak naprawdę w trakcie świąt („Szwed świąteczny”). O czym mówią rozdziały „Radość na starość” i „Pod opieką” nie opowiem, bo dla przeciętnego Polaka będą to historie nie z tej ziemi. Okazuje się, że jednak można do wszystkiego podejść z głową i sercem. Warto sięgnąć po książkę, w której nie tylko dostrzeżemy inne, jakże intrygujące oblicze Szwedów, a być może odnajdziemy odbicie naszych przywar, z którymi może wreszcie warto zrobić porządek?

Kategorie
książki
Łukasz Radecki

Pisarz, nauczyciel, muzyk, redaktor, publicysta. Autor i współautor ponad dziesięciu zbiorów opowiadań m.in. „Kraina bez powrotu: Opowieści Niesamowite” (2009), „Lek na lęk” (2011), cyklu „Bóg Horror Ojczyzna” (2013), „Pradawne zło” (2014), „Horror klasy B” (2015), „Królestwo gore” (2017) oraz powieści „Miasteczko” (2015), „Zombie.pl” (2016), cykl „Nienasycony” (2017). Muzyk zespołów Acrybia, Damage Case i Wilcy. Pisał i recenzował w sieci i prasie. Szczęśliwy mąż, ojciec trójki dzieci.

Dodaj komentarz