książki

Skorumpowani – najlepszy kryminał 2017 roku [recenzja]

Bezsprzecznie najlepsza powieść kryminalna jaka ukazała się w Polsce w 2017 roku. I także najbardziej niedoceniona.

Życiorys Dona Winslowa sam z siebie nadaje się na powieść. Zanim został pisarzem pracował jako menager kina, potem został prywatnym detektywem, a gdy znudziło mu się szukanie zdradzieckich mężów, zaczął prowadzić… safari w Kenii i wycieczki po Chinach. Mając ponad czterdzieści lat zaczął pisać. Pierwszą powieść wydał w 1991 roku. Od tamtej pory publikuje regularnie, a jego powieści nie tylko królują na listach bestsellerów, są doceniane przez krytyków (nagroda Edgara itd.), to trafiają na ekrany kin. Na postawie „The Death and Life of Bobby Z” powstał „Bobby Z” z Paulem Walkerem, „Savagers” adaptował Oliver Stone, zaś niebawem do kin trafi adaptacja znakomitego „The Power of the Dog” produkowana przez Ridleya Scotta.

To co wyróżnia powieści Winslowa od masowo produkowanych na amerykańskim rynku kryminałów, to niebywałe inteligentna konstrukcja. Pisarz buduje fabuły na zdarzeniach autentycznych, precyzyjnie mieszając je z fikcją, tworząc coś na kształt alternatywnej literackiej rzeczywistości, w której fikcja tak silnie przeplata się z rzeczywistością, że trudno jedną od drugiej odróżnić. Tak pisać potrafi dziś tylko James Ellroy. I to do powieści twórcy „Tajemnic Los Angeles” książki Winslowa porównywane są najczęściej.

Podobnie rzecz ma się ze „Skorumpowanymi”. Gdyby historię sprzedajnego policjanta, który ostatni raz spróbuje być kimś dobrym, napisał ktokolwiek inny, mielibyśmy do czynienia z kolejnym sztampowym policyjnym noir. Na szczęście Winslow punkt wyjścia – czyli moment w którym ceniony na nowojorskim północnym Manhattanie policjant stanie przed wyborem, czy brnąć dalej w bagno, czy spróbować zrobić coś dobrego – traktuje tylko jako fundament. Rzecz na której buduje opowieść o odpowiedzialności, człowieczeństwie i wreszcie mieście. Bo „Skorumpowani” to kapitalnie udokumentowana opowieść o tym jak zmieniał się Nowy Jork, jaki wpływ na miasto miał burmistrz Guliani i jak ukrywana jest tam prawdziwe oblicze zorganizowanej przestępczości.

Winslow kapitalnie zaciera tu granicę między reportażem a fikcją tworząc nową jakość w kryminale. Powieść policyjną, która jest tak mocno zanurzona w rzeczywistości, że choć opowiada o wymyślonych postaciach, w zasadzie mogłaby snuć opowieść prawdziwą.

W 2019 roku do kin trafi adaptacja „Skorumpowanych” kręcona obecnie przez Jamesa Mangolda (z Leo Di Caprio w roli detektywa Denny Malone’a). Może wtedy w Polsce ktoś zwróci uwagę na tę powieść. Bo jest to rzecz absolutnie wybitna. Niczym nie ustępująca najlepszym powieściom Ellroya czy Richarda Price’a. Nie powinna być tak niedoceniona.

Skorumpowani, Don Winslow, wyd. Harper Collins 2017
9.5
Skorumpowani, Don Winslow, wyd. Harper Collins 2017
Kategorie
książki
Robert Ziębiński

Dziennikarz, pisarz. Studiował dziennikarstwo na Uniwersytecie Jagiellońskim. Przez ostatnie osiemnaście lat pracował i publikował w takich tytułach jak „Tygodnik Powszechny”, „Gazeta wyborcza”, „Rzeczpospolita”, „Przekrój”, „Newsweek”, „Nowa Fantastyka”. Wydał powieść „Dżentelmen” (2010), krytyczne„13 po 13” (wspólnie z Lechem Kurpiewskim, 2012), pierwszą polską książkę o Stephenie Kingu „Sprzedawca strachu” (2014) „Londyn. Przewodnik Popkulturowy” (2015) i „Wspaniałe życie” (2016) (WAB). Drukował opowiadania m.in. w „Nowej Fantastyce”, w antologiach „17 Szram” (2013), „City 2” (2011).

Dodaj komentarz