książki

Księżycowy park

Księżycowy park, Bret Easton Ellis, Rebis

 

Bohaterem „Księżycowego parku” jest Bret Easton Ellis. Kontrowersyjny pisarz, narkoman i piewca moralnej degrengolady. Sławę zdobył już na studiach, debiutując powieścią „Less Than Zero”. Dwadzieścia lat później jest wrakiem człowieka.

Zniszczony przez kokainę, alkohol i przygodne romanse próbuje odbudować życie, żeniąc się z aktorką Jayne Dennis, matką swojego syna Robiego. Przeprowadzają się na amerykańskie przedmieścia z dala od show-biznesu i celebrytów. Tam Ellis stara się skończyć nową powieść i udowodnić, że jest odpowiedzialnym czterdziestolatkiem. Życia nie da się jednak tak łatwo zmienić. Szybko odnajdują go zaprzyjaźnieni dilerzy narkotyków, napalone fanki i seryjny morderca naśladujący zbrodnie, które opisał w swojej najgłośniejszej powieści „American Psycho”.

Po wydaniu „Księżycowego parku” na Ellisa poobrażali się znajomi. „Opisałeś, jak wciągamy razem koks, a przecież to mogą przeczytać moje dzieci” – zarzucił mu kolega, prozaik Jay McInerney. Poza nim spostponowani zostali właściciele prestiżowych amerykańskich wydawnictw Simon & Schuster oraz Vintage Books, krytycy literaccy z „New York Timesa”, a nawet aktor Keanu Reeves. Ellis nie oszczędza swoich autentycznych bohaterów. Opisuje ich narkotykowe ciągi i awantury o pieniądze. Ale „Księżycowy park” nie jest środowiskową powieścią sfrustrowanego autora bestsellerów.

 

To moralitet o złudnej potędze sławy. Granica między prawdą a fikcją jest tu trudna do ustalenia. W prawdziwym życiu Ellis nigdy się nie ożenił, jest biseksualistą (powieść dedykował byłemu partnerowi), nie ma dzieci, domu na przedmieściach i żółtego labradora. Prawda ukryta jest między wierszami, między jawą a sennym koszmarem. Podobny zabieg zastosował Ellis w kontrowersyjnym „American Psycho”. Powieści, którą wydawcy kochali nienawidzić.

 

Tak, „American Psycho” było skandalem. Zarzucono powieści pornografię, gloryfikowanie przemocy, bycie instruktarzem dla seryjnych morderców itp. Wydawcy odrzucali maszynopis, proponowali autorowi zmiany, cenzurę itp. Przez lata krążyły legendy o tym jak potworną powieścią było „American…”. A czy rzeczywiście był to li tylko skandal? Pusta zabawa w literackie zabijanie? Ano nie. Powieść Ellisa to zejście do piekła wspólczesnego świata, w którym pewien zagubiony człowiek próbuje odnaleźć siebie. Mord, krew, gwałty, one tak naprawdę nie istnieją. Są tylko wytworem umysłu, który desperacko szuka ratunku przed szaleństwem.

 

„Księżycowy park” to bezpośrednia kontynuacja tej narracji. Akcja obu książek toczy się tak naprawdę gdzieś poza światem. Rzeczywistość jest tu pojęciem względnym. W zasadzie jej nie ma. Nie istnieje, tak samo jak nie istnieje coś co bohaterowie mogliby nazwać „JA”. Oni nie mają osobowości, są chodzącymi ludzkimi wrakami, które powoli ale skutecznie brną coraz niżej i niżej w świat obsesji, iluzji, zaprzeczeń. Na końcu tej drogi nie czeka ich nic. Nie ma przemiany, nie ma radości i wiecznego szczęścia. Jest za to kolejna iluzja, która pozawala przetrwać następny dzień. I gra z rzeczywistością rozpoczyna się od nowa.

 

Gdybym miał stworzyć listę współczesnych powieści, które w idealny sposób uchwyciły moment, w którym człowiek traci całe swoje człowieczeństwo, zamieniając się w anorektyczną kukłę wypchaną uzależnieniami, iluzjami i poczuciem winy „Księżycowy park” znalazłby się w pierwszej piątce.

 

Kategorie
książki
Robert Ziębiński

Dziennikarz, pisarz. Studiował dziennikarstwo na Uniwersytecie Jagiellońskim. Przez ostatnie osiemnaście lat pracował i publikował w takich tytułach jak „Tygodnik Powszechny”, „Gazeta wyborcza”, „Rzeczpospolita”, „Przekrój”, „Newsweek”, „Nowa Fantastyka”. Wydał powieść „Dżentelmen” (2010), krytyczne„13 po 13” (wspólnie z Lechem Kurpiewskim, 2012), pierwszą polską książkę o Stephenie Kingu „Sprzedawca strachu” (2014) „Londyn. Przewodnik Popkulturowy” (2015) i „Wspaniałe życie” (2016) (WAB). Drukował opowiadania m.in. w „Nowej Fantastyce”, w antologiach „17 Szram” (2013), „City 2” (2011).

Dodaj komentarz