książki

Charlie Chaplin – Biografia w pigułce [recenzja]

Opowieść o życiu i filmach Charliego Chaplina autorstwa brytyjskiego pisarza Petera Ackroyda to rzecz dla tych, którzy chcieliby w szybki i przystępny sposób zapoznać się z dokonaniami Króla Komedii: na zaledwie 300 stronach w wyścigowym tempie zapoznajemy się tu bowiem ze wszystkimi najważniejszymi wydarzeniami z życia Chaplina.

[quote align=’right’]Najciekawiej wypadają fragmenty opisujące nieśmiałe początki kariery Chaplina: od maleńkich rólek w angielskich przedstawieniach, przez udział w tanich komediowych krótkometrażówkach, aż po pierwsze filmy nakręcone w Ameryce.

Co zaskakujące, najciekawiej wypadają w książce Ackroyda nie fragmenty opisujące największe zawodowe sukcesy komika czy też najdramatyczniejsze sytuacje, w jakie wplątywał się w jego życiu osobistym, ale nieśmiałe początki kariery: od maleńkich rólek w angielskich przedstawieniach o Sherlocku Holmesie, przez udział w tanich, kręconych masowo komediowych krótkometrażówkach, aż po pierwsze filmy nakręcone w Ameryce – te, nad którymi artysta nie sprawował jeszcze pełnej kontroli i w związku z tym musiał trochę powalczyć, aby wykorzystano w nich jak najwięcej jego pomysłów. Ackroyd, jak na autora biografii Londynu przystało, z wprawą zawodowca przywołuje ducha stolicy Anglii z młodzieńczych lat Chaplina, ciekawie zarysowuje jego trudne relacje z niedomagającą psychicznie matką i krótko, ale treściwie omawia wczesne dokonania artystyczne przyszłego gwiazdora – jeszcze niedoskonałe, ale już zwiastujące niesamowity talent.

Później, kiedy Chaplin zamienia się w kochliwego i humorzastego bogacza, który na kręcenie filmów poświęca coraz więcej czasu i pieniędzy, zamieniając przy okazji życie swoich rozlicznych kobiet w piekło, można odnieść wrażenie, że Ackroyd nabiera do swojego bohatera chłodnego dystansu, co czyni lekturę mniej wciągającą. A może problem leży w tym, że najlepszym i najbardziej kontrowersyjnym filmom Chaplina – czyli m.in. „Brzdącowi”, „Gorączce złota”, „Cyrkowi”, „Światłom wielkiego miasta”, „Dyktatorowi” czy „Panu Verdoux” – należałaby się jednak jakaś solidniejsza analiza, czy choćby spojrzenie z kilku różnych perspektyw, podczas gdy Ackroyd traktuje je niewiele troskliwiej niż wczesne krótkometrażówki, ograniczając się do streszczenia fabuły i dość powierzchownej oceny – do tego często uzależnionej od tego czy dany tytuł odniósł sukces finansowy czy nie.

Ackroyd to jednak Ackroyd więc jego kolejną biografię i tak czyta się nieźle. Żywy styl pisania autora, mimo delikatnej stylizacji na „staroświeckość”, nie pozwala się nudzić, a jak na tak skromne objętościowo dzieło, mnóstwo tu ciekawostek wygrzebanych z trudno dostępnych materiałów (listów, wspomnień, starych artykułów prasowych). Skłamałbym więc pisząc, że jeśli trochę już znacie losy Chaplina, to nie dowiecie się z tej książki niczego nowego, ale odnoszę wrażenie, że gdyby Ackroyd dostał zlecenie na dzieło dwukrotnie obszerniejsze, rozkoszowalibyśmy się dziś znacznie lepszą książką.

Kategorie
książki
Bartek Paszylk

Bartłomiej Paszylk jest autorem przekrojowej książki na temat kina grozy pt. „Leksykon filmowego horroru”, a także anglojęzycznej pozycji dotyczącej horrorów kultowych pt. „The Pleasure and Pain of Cult Horror Films”. Zajmował się również redagowaniem takich antologii grozy, jak: „City 1″, „City 2″ oraz „Najlepsze horrory A.D. 2012″.

Jego artykuły, recenzje i wywiady publikowano w popularnych czasopismach oraz portalach internetowych zarówno w Polsce, jak i zagranicą. Obecnie pełni funkcję redaktora magazynu Grabarz Polski i pisze teksty oraz recenzje dla Dzikiej Bandy, Nowej Fantastyki i Drivera.

Dodaj komentarz