książki

Big Red Tequila / Taniec Wdowca – southern noir od Ricka Riordana [recenzja]

Zanim Riordanowi sławę przyniósł młodzieżowy cykl o Percym Jacksonie, pisał czarne kryminały. Od kilku miesięcy możemy w Polsce zaczytywać się w jego serii o przygodach nielicencjonowanego detektywa Tresa Navarre i wiecie co… Naprawdę warto, bo to rasowe, duszne noir, które zadowoli tak fanów Dashiella Hammetta, jak Lee Childa.

Tres Navarre tuż po tym jak zdał maturę uciekł z rodzinnego San Antonio. Zostawił narzeczoną, matkę i znajomych. Ale Tres miał powód aby uciec. Ktoś zamordował jego ojca, szeryfa, a sprawę zamieciono pod dywan. Nie mogąc pogodzić się z takim stanem rzeczy Tres wybrał rozwiązanie najprostsze – ucieczkę. Dekadę później nasz bohater wraca jednak do miasta. Jego plan jest prosty. Odzyskać dziewczynę, zdobyć pracę i rozwiązać zagadkę śmierci ojca. Proste plany mają jednak to do siebie, że szybko spalają na panewce. Dziewczyna znika, pracy nikt nie oferuje, a grzebanie w sprawie ojca, ściąga na głowę detektywa amatora gniew lokalnych bogaczy, mafii i policji. Ale Tres się nie poddaje. Z wdziękiem słonia w składzie porcelany rozpoczyna prywatne śledztwo.

Riordan w cyklu o Tresie Navarre nie ukrywa swoich literackich fascynacji. Mamy tu zatem cytaty z „Papierowego człowieka” Hammetta (a Tresowi niebywale blisko w konstrukcji do postaci Nicka Charlesa – detektywa obiboka, który sprawy rozwiązywał przypadkiem) i z powieści Johna D. MacDonalda (kilka cech Travisa McGee też u Navarre znajdziemy). Jest zatem Tres postacią niejednoznaczną, chwilami większym nieudacznikiem, niż śledczym. Ale na tym polega jego urok. Podobnie jak na tym polegał urok Nicka Charlesa.

To co jednak sprawia, że klasyczne noir zamienia się w coś oryginalnego i nietypowego, to umieszczenie akcji w San Antonio. Cykl Riordana to przede wszystkim Teksas – gorące pustynne powietrze, nielegalni meksykańscy emigranci, mafia i podłe spelunki gdzie tequila kosztuje więcej niż życie.

W obu tomach dostępnych na polskim rynku (w „Tancu wdowca” Tres rozwiązuje sprawę tajemniczej śmierci pewnej skrzypaczki) nie intryga jest ważna, a to jak Riordan powoli zanurza czytelnika w świat życia na pograniczu. Tak prawa (sam Tres jest w zasadzie postacią funkcjonującą poza prawem), jak fizycznej granicy między państwami. Co zabawne – cykl narodził się w latach 90. ubiegłego wieku („Big Red Tequila” to literacki debiut Riordana) ale problemy na linii Ameryka Meksyk nic nie straciły na swojej aktualności. Więcej – przygody Tresa czytane dziś nabierają profetycznego posmaku. Brakuje tylko miliardera, który zacznie budować wielki mur odgradzający USA od Meksyku…

Kapitalny jest ten cykl. Pulsuje własnym życiem. Akcja toczy się niespiesznie, a postaci mamy za to tak dobrze naszkicowane jak w niewielu współczesnych kryminałach. Aż dziw bierze, że Riordan nie odniósł z nim spektakularnego sukcesu. Że musiał czekać aż zabawy z mitologiami zwrócą uwagę na jego twórczość. A przecież jego noir w niczym nie ustępuje temu co pisze James Lee Burke czy Joe R. Landsdale. A chwilami jest nawet lepsze.

Big Red Tequila/Taniec Wdowca, Rick Riordan, Galeria Książki 2017. Ocena: 8/10

Kategorie
książki
Robert Ziębiński

Dziennikarz, pisarz. Studiował dziennikarstwo na Uniwersytecie Jagiellońskim. Przez ostatnie osiemnaście lat pracował i publikował w takich tytułach jak „Tygodnik Powszechny”, „Gazeta wyborcza”, „Rzeczpospolita”, „Przekrój”, „Newsweek”, „Nowa Fantastyka”. Wydał powieść „Dżentelmen” (2010), krytyczne„13 po 13” (wspólnie z Lechem Kurpiewskim, 2012), pierwszą polską książkę o Stephenie Kingu „Sprzedawca strachu” (2014) „Londyn. Przewodnik Popkulturowy” (2015) i „Wspaniałe życie” (2016) (WAB). Drukował opowiadania m.in. w „Nowej Fantastyce”, w antologiach „17 Szram” (2013), „City 2” (2011).

Dodaj komentarz