W.A.B.
książki

Agatha Christie i jedenaście zagubionych dni [recenzja]

Późnym wieczorem 3 grudnia 1926 roku Agatha Christie wyszła z domu i ślad po niej zaginął. Odnalazła się jedenaście dni później. Wyjaśnienie tego co się z nią działo w tym czasie i w jakich okolicznościach doszło do zniknięcia okazało się zagadką, trudniejszą niż te zawarte w jej powieściach.

Teorii powstało mnóstwo: od przeciętnych w rodzaju utraty pamięci w wyniku szoku, poprzez cyniczne, dowodzące że był to chwyt reklamowy, aby sprzedać więcej książek, aż po zupełnie absurdalne, sugerujące że pisarka została porwana przez UFO. Jedno wydaje się pewne – zniknięcie Agathy Christie to jedna z największych niewyjaśnionych tajemnic dwudziestego wieku. Do teraz.

Poszukiwania pisarki trwały jedenaście dni i były zakrojone na ogromną skalę. Brała w nich udział policja, zastępy ochotników i żądni sensacji dziennikarze. Wielka Brytania żyła tą niesamowitą historią a kolejne tajemnicze doniesienia lądowały zawsze na pierwszych stronach gazet. Afera wyszła też w końcu poza granice kraju i po drugiej stronie globu amerykańskie dzienniki również publikowały na bieżąco informacje o etapach poszukiwań. Gdy niespodziewanie Christie odnalazła się w jednym z luksusowych hoteli znanego uzdrowiska powstała masa nowych pytań. Jednak zarówno Christie jak i jej mąż a także rodzina i wszyscy bliscy znajomi zgodnie nabrali wody w usta.

Jared Cade zadał sobie ogromny trud, by drobiazgowo odpowiedzieć na nurtujące od dziesiątków lat pytania, które narosły wokół sprawy. Cade właściwie nie pozostawia białych plam, te niejasne miejsca zapełnia bowiem najbardziej prawdopodobnymi hipotezami, opartymi na mocnych przesłankach. Nie skupia się też jedynie na tych jedenastu tajemniczych dniach. Kreśli całościową biografię Agathy Christie, kładąc nacisk na elementy, które mogą pomóc w wyjaśnieniu jej największej tajemnicy. Przytacza fakty sprzed zaginięcia a także opisuje zdarzenia z późniejszego życia pisarki. Wykorzystuje wszystko, co może rzucić chociaż odrobinę światła na zagadkę jedenastu zagubionych dni. Czyni to z zapałem i drobiazgowością wnikliwego śledczego. Historia jest bogato udokumentowana. Autor cytuje ówczesne gazety, zeznania świadków, oświadczenia rodziny, wypowiedzi przyjaciół, policyjne wyjaśnienia i wspomnienia osób biorących czynny udział w poszukiwaniach. Opisuje również teorie jasnowidzów i wzbogaca historię o ówczesne komentarze takich sław jak Dorothy L. Sayers czy Arthur Conan Doyle. Największe jednak znaczenie ma to, że Cade przełamuje w końcu mur milczenia potomków osób zamieszanych w sprawę.

Dzięki temu wszystkiemu udaje mu się szczegółowo odtworzyć kolejność zdarzeń. Najpierw wszystkie etapy poszukiwań. A potem bardzo precyzyjnie poczynania samej Christie w ciągu tych jedenastu dni. Wydziera jej tajemnicę, którą zabrała ze sobą do grobu.

Sporo informacji dostarcza mu pośrednio również sama bohaterka wydarzeń. Christie była bardzo skrytą osobą, pilnie strzegącą prywatności swojej i swoich bliskich. Zarówno w swojej autobiografii jak i w wywiadach mówiła dokładnie tyle ile chciała, znaczną część faktów ukrywając lub wręcz modyfikując. Jednocześnie należy pamiętać, że Christie była przecież autorką kryminałów, uwielbiała wszelkiego rodzaju gry, zabawy, łamigłówki logiczne i podchody a przy tym była osobą niezwykle wrażliwą i skłonną do romantycznych porywów. Nie mogła tak całkiem przemilczeć swoich najcięższych przeżyć, traum i bolesnych doświadczeń. Zrobiła więc to, co czyni wielu pisarzy. Wykorzystała je w swojej twórczości. W wielu jej książkach i opowiadaniach można odnaleźć zakamuflowane elementy autobiograficzne. Przez długi czas klucz do nich znajdował się w posiadaniu najbliższych pisarce osób. Jared Cade znajduje ów klucz i odsłania przed czytelnikiem poukrywane w kryminałach Christie motywy, dopasowując fikcyjne z pozoru historie i postaci do prawdziwych zdarzeń i osób.

Autor kreśli skomplikowany portret Królowej Kryminału utkany z jej własnych wspomnień, wydarzeń z życia, słów jej rodziny i przyjaciół a także właśnie tych autobiograficznych motywów zawartych w jej twórczości. Źródła niektórych jej poczynań doszukuje się w dzieciństwie, wychowaniu i wykształceniu, które w znacznej mierze naznaczone było standardami wiktoriańskiej moralności. Przyczyn rozpadu małżeństwa z Archibaldem Christie dopatruje się między innymi w relacjach Agathy z rodzicami, których udany związek zaciążył na jej życiu jako niedościgniony ideał. Cade odbrązawia też nico obraz drugiego małżeństwa pisarki z archeologiem Maxem Mallowanem, które do tej pory wielbicielom Christie jawiło się jako wyjątkowo udane.

Ta książka stanowi znakomite kompendium wiedzy na temat Agathy Christie i doskonale uzupełnia niejasne momenty jej biografii a także rzuca nowe światło na jej pisarski dorobek. Drażnić może nieco prosty, niewyszukany, reporterski styl, którym Jared Cade opowiada tę historię. I to że autorowi zdarza się chwilami uderzać w tony taniej sensacji, kojarzącej się z artykułami w prasie brukowej (którą równocześnie w wielu miejscach piętnuje i oskarża o postępowanie niezgodne z etyką dziennikarską). Podziwiać natomiast na pewno należy ilość pracy włożonej w stworzenie tej książki.

Oczywiście nie jest to rzecz, która zainteresuje każdego. Jednak dla fanów Królowej Kryminału z pewnością okaże się nie lada gratką. Usatysfakcjonować też może tropicieli nierozwiązanych zagadek z przeszłości a także osoby zafascynowane historią kryminalistyki, zaczytane w Thorwaldzie.

Kategorie
książki
Gaja Grzegorzewska

Autorka kryminałów z Krakowa.
Twórczość:
Cykl o prywatnej detektyw, Julii Dobrowolskiej: Żniwiarz, Noc z czwartku na niedzielę, Orchidea (wspólnie z Marcinem Świetlickim i Irkiem Grinem), Topielica (Nagroda Wielkiego Kalibru w 2011 roku), Grób.

Cykl o Profesorze: Betonowy Pałac.

Absolwentka VIII Liceum Ogólnokształcącego w Krakowie i filmoznawstwa na Uniwersytecie Jagiellońskim

Oceniaj na: http://lubimyczytac.pl/autor/19720/gaja-grzegorzewska

Komentarz
  • Twórcza Aleja
    27 lutego 2015 at 14:24
    Skomentuj

    Ta historia o zniknięciu zawsze działała na mnie pokrzepiająco. Okazuje się, że kobieta nawet zdradzona i oszukana jest w stanie odrodzić się jak feniks z popiołów i osiągnąć dużo więcej niż mydłek pierwszy mąż (o którym wiemy tylko tyle, że był pierwszym mężem Agaty Christie)

  • Dodaj komentarz